Rigoletto jest błaznem na dworze księcia Mantui. Ma garb i jest raczej nieatrakcyjny, ale dobrze wykonuje swoje zadanie, upokarzając dworzan ku uciesze księcia. Dworzanom rzecz jasna nie jest do śmiechu. Książę to kobieciarz, który uważa, że jego życie byłoby pozbawione sensu, gdyby nie mógł uganiać się za każdą napotkaną spódniczką. W rzeczywistości, gdy opera się rozpoczyna, dowiadujemy się, że od niedawna co niedzielę zwraca uwagę na młodą kobietę idącą do kościoła i poprzysiągł ją posiąść. Nikt nie zdaje sobie sprawy, że dziewczyna jest ukochaną córką błazna, Gildą, a Gilda widuje księcia w każdą niedzielę i jest w nim zadurzona. Nagle na dworze pojawia się hrabia Monterone, wściekły, że książę uwiódł jego córkę. Rigoletto drwi z Monterone, książę się śmieje, a Monterone rzuca na nich obu straszliwą klątwę. Później dworzanie odkrywają, że Rigoletto potajemnie mieszka z Gildą...