NAPOLEON UND DIE DEUTSCHEN pokazuje, że to właśnie obcy cesarz — francuski władca, który przez stulecie dominował nad kontynentem — poprzez podboje i reformy wprowadził Niemców w ich epokę narodową. Bonaparte, we współpracy z niemieckimi książętami, położył kres Staremu Cesarstwu i jego terytorialnemu rozbiciu. Zachodzą fundamentalne zmiany — zarówno z Napoleonem, jak i przeciwko niemu. Ostatecznie z terytorialnego rozbicia wyłaniają się większe państwa niemieckie. Jako reformator Napoleon zasiewa pragnienie wolności; jako tyran budzi niemieckie poczucie narodowe. Żaden niemal cesarz przed nim nie przyczynił się tak bardzo do zbliżenia Niemców do siebie. Wbrew własnej woli staje się budzicielem „narodu”.