Wielki rosyjski uczony, znany polityk i poeta M. Łomonosow jest ciężko chory. Świadom, że nie zostało mu wiele czasu, postanawia odwiedzić ukochane rodzinne miasteczko. Wsiada do powozu i rusza do ojczyzny swoich przodków. Wyboista droga przywołuje myśli i wspomnienia z młodości — z czasów, gdy był młody i nieznany oraz stawiał pierwsze kroki na długiej drodze do poznania prawdy. Wspomina przedwczesną śmierć i pogrzeb matki, kolejne, niezbyt udane małżeństwo ojca, nienawiść do macochy, opiekę ojca chrzestnego, który podarował mu książki Piotra Wielkiego, wędrownego mnicha, który nauczył go podstaw nauki i łaciny, a także, oczywiście, swoją pierwszą miłość.