Miała to być przytulna, wigilijna kolacja w rodzinnym gronie. Dyrektor ds. pracy Walter Lörke szczególnie nie mógł się jej doczekać. Wtedy jednak jego córka Anne zaskoczyła go, przyprowadzając przyszłego zięcia, Thomasa Ostermanna. A to nie wszystko: Lörke ma zostać dziadkiem. Wcale mu to nie odpowiada, zwłaszcza że młody człowiek wyraźnie okazuje krytyczny stosunek do państwa, którego ideałów Lörke bronił przez całe życie. Wybucha kłótnia — w Wigilię. Rozwścieczony Lörke wychodzi z mieszkania. Nie daje mu jednak spokoju niepewność: chce się dowiedzieć, jakim człowiekiem jest jego przyszły zięć i dlaczego ma tak negatywny stosunek do państwa. Okazuje się, że Thomas boleśnie doświadczył oportunistycznych postaw wielu dorosłych, a choć był najlepszym uczniem w klasie, nie został przyjęty na studia z powodu swoich krytycznych poglądów.