Główną bohaterką jest Kateryna Werbycka. Fabuła skupia się wokół tej młodej, pięknej i wykształconej dziewczyny, która walczy o odzyskanie wolności. Katierina dzięki swojej chrzestnej – szlachciance pani Czerwińskiej – została wychowana niczym panna błękitnej krwi. Zna języki obce, gra na fortepianie, maluje. Zaczyna też rozumieć, że te talenty i pozycja wcale nie poprawiają losu urodzonej w niewoli dziewczyny. Wszyscy wiedzą, że jest po prostu własnością Piotra Czerwińskiego, najbogatszego ziemianina w Nieżynie.