Akcja rozpoczyna się w 1912 roku. Bohaterowie obrazu — sąsiedzi, mieszkańcy wsi, Kozacy z chutoru Tatarskiego we wsi Wieszenskaja — od stuleci żyją na tej ziemi; łączą ich więzy pokrewieństwa, przyjaźni, miłości, wspólnej pracy i służby wojskowej. Jednak ten trwały i samowystarczalny świat, z jego wyjątkowym stylem życia, obyczajami oraz szczególnym systemem poglądów i wartości, rozpada się pod naporem krwawego chaosu i rewolucji. Don zostaje rozdarty nienawiścią. Pozornie niezmienne, odwieczne fundamenty życia nad Donem — ziemia, chutor, rodzina, obowiązek wojskowy — rozpływają się w tyglu bratobójczej wojny. Rodziny Melechowów, Korszunowów i Astachowów zostają wciągnięte w wir wydarzeń wojskowych i politycznych.